Giải nhất Văn học tuổi 20 lần 4 – Trương Anh Quốc:

Viết giữa những đợt dao động

SGTT.VN - Trương Anh Quốc, sinh năm 1976, quê Quảng Nam, làm nghề kỹ sư điện trên tàu viễn dương, người từng đoạt giải nhì Văn học tuổi 20 lần 3, tiếp tục thuyết phục ban tổ chức Văn học tuổi 20 lần 4 với tiểu thuyết 280 trang có tên: Biển.

Viết được khi tàu không lắc

Nhà văn Nguyên Ngọc trao giải nhất cho Trương Anh Quốc. Ảnh: Vĩnh Nguyên

 Biển vượt qua 197 bản thảo và đưa Trương Anh Quốc đến với giải nhất cuộc thi Văn học tuổi 20 lần 4. Nhà văn Nguyên Ngọc trong lễ công bố và trao giải vào sáng nay (5.9) đã bày tỏ bất ngờ khi gặp tác giả ngoài đời quá trẻ và hiền lành so với những gì ông hình dung qua “dung lượng vốn sống” dồi dào, dữ dội thể hiện qua cuốn tiểu thuyết. Ông đã dành những lời trân trọng này để nói về Biển: “Đây là một cuốn sách lạ. Thoạt không dễ đọc, thậm chí có khi cầm lên đọc qua năm, bảy trang đã có thể muốn bỏ xuống, nếu không tò mò vì sự kích thích của đề tài lâu nay hầu như chưa hề được nói đến: cuộc sống long đong, gian nan, đầy thử thách hiểm nguy của những người lao động đi làm thuê trên tàu viễn dương. Vậy mà, vượt qua chút cảm giác ngờ ngợ lúc đầu, bỗng dần dần thấy bị cuốn hút, đến không dứt ra được, và cuối cùng toàn bộ ban giám khảo nhận ra rằng mình đang đứng trước một cuốn tiểu thuyết, một cuốn tiểu thuyết được viết một cách độc đáo, của một người viết từng trải và đầy bản lĩnh”.

Trương Anh Quốc bộc bạch trên một tờ báo trước giờ trao giải: “Cuộc sống trên tàu viễn dương lắm khi phải chờ lúc tàu không lắc mới viết được”. Nhưng, “cảm giác biển” của những cuộc viễn du, va chạm văn hóa, đối mặt hiểm nguy và thách thức… từ văn Trương Anh Quốc đã xuyên thấu vào những độc giả theo dõi anh từ tập truyện ngắn Sóng biển rì rào (giải nhì Văn học tuổi 20 lần 3) và sau đó là Lũ đầu mùa (tập truyện, NXB Trẻ 2008) cùng một số truyện ngắn gần đây anh công bố trên báo.

Đường còn dài, còn dài…

Trương Anh Quốc (phải) ký tặng sách cho bạn đọc sau lễ trao giải. Ảnh: Vĩnh Nguyên

Một trong những bất ngờ của giải Văn học tuổi 20 lần này là sự xuất hiện mạnh mẽ của những cây bút sinh thập niên 80 của thế kỷ XX: Đỗ Duy, Nguyễn Thị Mạnh Hà, Thiên Di, Nguyễn Thiên Ngân, Mai Anh Tuấn, Hương Thị. Mỗi người một cách, họ đem đến cho người đọc sự đa thanh hay những lời hứa hẹn đầy chắc chắn trong văn chương.

Tiến sĩ Nguyễn Thành Thi thực sự bất ngờ khi gặp chàng trai trẻ Mai Anh Tuấn, sinh 1983, quê Quảng Bình, hiện đi dạy tại Hà Nội, là tác giả của tiểu thuyết viết khá già dặn về đời sống trí thức trẻ cống hiến trong bối cảnh giảng đường, giáo dục có nhan đề Giảng đường yêu dấu, giải 3 cuộc thi. “Một người viết rất vững kỹ thuật, văn chương được viết theo dòng hồi ức, ý thức, khéo léo khi lồng không gian phim vào trong tiểu thuyết. Văn mới mẻ và tươi trẻ”. Giảng đường yêu dấu là cuốn sách đầu tay của Mai Anh Tuấn.

Trong khi đó, cây bút trẻ nhất đoạt giải cuộc thi năm nay, sinh 1988, là Nguyễn Thiên Ngân, lại đã quen thuộc với bạn đọc đồng trang lứa qua những cuốn sách được bạn đọc trẻ đón nhận thời gian gần đây: Đường còn dài, còn dài (NXB Trẻ) và Ngôi nhà mặt trời (NXB Phụ nữ).

Các tác giả đoạt giải văn học tuổi 20 lần 4. Ảnh: Vĩnh Nguyên

Những người đã viết lâu năm, từng nổi tiếng trong làng văn trẻ sau một thời gian gián đoạn với văn chương nay cầm bút trở lại như Hải Miên với tập VISA (giải ba) cho thấy, chọn lựa văn chương đối với những người viết trẻ cũng là con đường không giản đơn, suôn sẻ và tùy hứng mà cả một cuộc va chạm thường trực giữa hiện thực khốc liệt và nội tâm không tĩnh lặng bao giờ. Hải Miên đã cảm nghiệm rằng, suốt khoảng thời gian “không viết văn”, cô rơi vào tình trạng như một quả trứng luôn nghe bên trong tiếng con gà con cứ mổ miết, đòi ra…

Trong buổi trao giải cuộc thi Văn học tuổi 20 lần 4, đã có những cây bút từng đoạt giải cao ở các lần trước như: Nguyễn Lê My Hoàn, Nguyễn Ngọc Tư, Nguyễn Ngọc Thuần, Trần Thị Hồng Hạnh… Họ chờ đón những tên tuổi mới để đồng hành. Trong cái bắt tay và ôm hôn của nhà văn Nguyên Ngọc với tác giả trẻ Trương Anh Quốc, người ta nhận thấy một biểu hiện của sự tin tưởng và gởi gắm của thế hệ trước với thế hệ sau qua câu chuyện văn chương.

bài và ảnh: Nguyễn Vinh