Ngân hàng vào chợ

Mười lăm năm, một sản phẩm!

SGTT.VN - Các ngân hàng đã xúc tiến cho vay ở chợ từ 15 năm nay, nhưng họ vẫn không thể thay thế vai trò hệ thống cho vay nóng ở chợ.

Bà Trần Thị Kim, chủ sạp buôn bán quần áo may sẵn ở chợ Tân Bình cho biết, hiện vay vốn ở bạn hàng lãi suất cao hơn từ 1 – 4% so cùng kỳ năm ngoái tuỳ theo thời hạn vay. Vay từ sáu tháng trở lên, các đầu mối quen biết ở chợ Tân Bình tính lãi bình quân 3%/tháng, vay ngắn hạn một vài tháng lãi 5%/tháng cho bạn hàng quen và 7%/tháng cho người vay mới.

Một người cho vay đang thu tiền lãi cho vay theo ngày từ một tiểu thương bán trái cây. Ảnh: Lê Quang Nhật

Chấp nhận lãi cao chóng mặt

Bà Kim làm phép tính: vốn cho một lô hàng chừng 500 triệu đồng, từ lúc mua vải, sản xuất, may thành quần áo, đẩy ra bán sỉ và lẻ, sớm nhất sau ba tháng mới gom được tiền về. Lãi vay phải trả là 15%, tức 75 triệu đồng.

Ở chợ An Đông, có chủ cho vay tính lãi nguyên năm dành cho bạn hàng quen là 2%/tháng; người mới là 5%/tháng. Bà Thắng, một chủ kinh doanh bán sỉ giày dép ở An Đông cho biết, lãi tăng cao nhưng không dễ vay. Sạp đơn chỉ vay được vài chục đến tối đa 100 triệu đồng, sạp đôi trở lên mới được vay 200 triệu trở lên. Những chủ lớn có 5 – 7 sạp mới vay được vốn bạc tỉ. Thực tế, theo một số chủ sạp hàng may mặc, mỹ phẩm, vốn trữ hàng phải ở mức 300 – 500 triệu đồng mới đủ.

Không thể đợi ngân hàng

Một tiểu thương ở chợ Tân Bình, cho biết đang làm giấy tờ thế chấp sạp hàng để vay 200 triệu đồng với lãi suất 1,6%/tháng, nhưng đã qua cả tuần mà chưa thấy ngân hàng trả lời.

Các ngân hàng, từ những năm 1995 nhận biết nhu cầu vay vốn rất lớn của các tiểu thương, đã bắt đầu đưa dịch vụ cho vay len lỏi vào chợ. Đi đầu là các ngân hàng Sacombank, Đông Á, và đến nay khá nhiều ngân hàng có sản phẩm cho vay dành cho tiểu thương.

Hiện vay ngắn hạn ngân hàng, người vay thường trả mức lãi suất khoảng 1,5%/tháng, nhưng căn bệnh thâm niên thủ tục rườm rà của ngân hàng khiến tiểu thương khó tiếp cận được các khoản vay. Theo ông Nguyễn Hoàng Anh Vũ, trưởng phòng tín dụng cá nhân ở hội sở ngân hàng Eximbank, lý do lớn nhất chưa đưa tiểu thương và ngân hàng lại gần nhau là thủ tục. Thủ tục vay lãi nóng ở chợ cực kỳ đơn giản. Nếu là bạn hàng quen, chỉ cần viết giấy biên nhận vay tiền, ghi rõ thời hạn vay, số tiền vay, lãi suất… là được chồng ngay tiền tươi. “Tiểu thương là những người luôn cần tiền nóng, vòng quay vốn nhanh, họ không muốn chờ đợi với những xác nhận pháp lý ngân hàng đòi hỏi”, ông Vũ nói.

Hơn 15 năm vào chợ, các ngân hàng chỉ đưa ra được một loại hình sản phẩm: cho vay thế chấp bằng sạp. Và mức vay bị hạn chế phổ biến ở mức 200 – 500 triệu đồng. Nếu tiểu thương muốn vay cao hơn, phải thế chấp tài sản bất động sản khác.

Theo chị Ngọc, người có thâm niên với nghề cho vay gần chục năm, người cho vay ở chợ thường là người kinh doanh lâu năm. Họ biết rõ tình hình mua bán, lai lịch, mối quan hệ cũng như hiện trạng của chủ sạp đang muốn vay tiền. “Vốn là của tôi, trong tích tắc tôi quyết định cho vay hay không. Rủi ro cao, nên lãi suất cao, ai cũng hiểu nên đều chấp nhận”, chị nói.

Không ít người bị mất vốn cho vay, nhưng nghề cho vay nóng vẫn tồn tại theo cùng với chợ.

Mới đây, để tăng hạn mức cho vay, một số ngân hàng phân ra thành chợ loại 1, loại 2, loại 3 để cho vay. Tuỳ vào quy mô của chợ, hạn mức cho vay thường trong 200 – 500 triệu đồng, chợ càng buôn may bán đắt càng được cho vay lớn.

Tuy vậy, nếu những rào cản vẫn còn đó, thì dù biết phân khúc lớn, lợi nhuận nhiều, ngân hàng sẽ còn thua người cho vay nóng.

Bích Thuỷ – Vĩnh Bình