Nói không với tôm bơm tạp chất: Đánh trống bỏ dùi

SGTT.VN - Việc bơm tạp chất vào con tôm để tăng trọng lượng tiếp tục diễn ra công khai.

Các nhà máy chế biến tôm đang rơi vào tình trạng, không mua tôm có tạp chất thì thiếu nguyên liệu để chế biến. Ảnh: Lê Quang Nhật

Một cán bộ phụ nữ xã An Phúc, huyện Đông Hải, Bạc Liêu, có nhiều người thân hành nghề buôn bán tôm ở địa phương, kể: “Thằng em tui mua tôm của nông dân về chích rau câu vào cho nặng ký. Sau đó nó đem ra chợ Tắc Vân ở thành phố Cà Mau bán cho vựa của con em dâu tui. Tại vựa này nhân công chích rau câu thêm một lần nữa, con tôm phì ra mập ú. Sau khi cân cho nhà máy, một lời một, biểu sao thương lái không làm”.

Bắt không xuể

Ở khu vực cầu Láng Tròn, xã Phong Thạnh Đông A, Giá Rai, Bạc Liêu sáng nào cũng có đoàn người kéo đến các lò sơ chế tôm để bơm rau câu vào tôm. Ở cầu Lộ Bằng, xã Phong Tân, Giá Rai có một lò bơm chích tạp chất quy mô lớn với vài chục công nhân tồn tại gần chục năm, nhiều lần các cơ quan chức năng kiểm tra đột xuất nhưng khi vào được đến nơi thì hiện trường đã sạch bóng.

Ông Nguyễn Việt Cường, tổng giám đốc Phú Cường Group, nói: “Tôm bơm chích tạp chất đã trở thành một đại dịch. Một số địa phương thuộc các huyện Đông Hải và Giá Rai, Bạc Liêu đã xuất hiện một số xưởng chuyên bơm chích tạp chất thuê cho thương lái. Bơm rau câu vào một ký lô tôm được trả 3.000 đồng”.

Theo chi cục Quản lý thị trường (QLTT) Bạc Liêu, từ đầu năm 2010 đến nay chi cục đã bắt giữ hàng chục vụ tôm sú nguyên liệu bị bơm tạp chất. Tại Cà Mau các cơ quan hữu trách bắt hơn 20 vụ mua bán, vận chuyển tôm sú bơm tạp chất. Ông Đồng Thanh Út, chi cục trưởng Quản lý thị trường tỉnh Bạc Liêu, than thở: “Tôm bơm tạp chất chạy đầy đường nhưng muốn bắt được không dễ. Muốn chặn xe, Quản lý thị trường phải có nhiều loại giấy phép, có lệnh của giám đốc công an tỉnh”. Ở Kiên Giang việc bơm chích tạp chất vào tôm được thực hiện ngay trên các ghe, xuồng đậu trong các kênh, rạch vùng sâu, vùng xa hẻo lánh.

Chống không xong

Ông Hồ Minh Bạch, giám đốc công ty chế biến thuỷ sản Minh Bạch (Giá Rai, Bạc Liêu), kể: sau khi công ty nhận được các văn bản của bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn phát động việc nói không với tôm bơm tạp chất, công ty đã gọi điện cho các đại lý cung cấp tôm nguyên liệu cho nhà máy, tuyên bố tẩy chay tôm nguyên liệu có bơm chích tạp chất. Không một đại lý nào lên tiếng phản ứng, nhưng sáng hôm sau nhà máy không có một con tôm để sản xuất, công nhân ngồi chơi xơi nước vì không có nguyên liệu để làm việc. Hoảng quá, ông Bạch gọi điện cho các đại lý hỏi nguyên nhân, họ lạnh lùng tuyên bố: không có tôm sạch để cung ứng cho nhà máy. Không thể để nhà máy đóng cửa, công nhân thất nghiệp, ông Bạch đặt vấn đề sẽ thu mua tôm không có tạp chất với giá cao, nhưng các đại lý vẫn lắc đầu.

“Suốt nhiều tháng liền mỗi ngày công ty chỉ mua được khoảng 500kg tôm sú nguyên liệu sạch từ các đại lý thân thiết lâu năm để chế biến, giảm 10 lần so với trước. Tôi không hiểu con tôm của các đại lý chạy đi đâu, bởi tất cả các công ty chế biến và xuất khẩu thuỷ hải sản đều đã cam kết với bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn không mua tôm tạp chất. Bộ cũng quy định tôm tạp chất xuất hiện trong khuôn viên đơn vị nào, đơn vị đó phải chịu hoàn toàn trách nhiệm, vậy mà tôm tạp chất vẫn tồn tại công khai”, ông Bạch nói.

Nhiều giám đốc các công ty chế biến xuất khẩu thuỷ sản ở Cà Mau nói, chống nạn tôm tạp chất “khó hơn lên trời”, bởi vấn nạn này đã hoành hành suốt 13 năm qua.

Ông Lê Dũng, giám đốc sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Cà Mau, cho biết dù phát hiện tôm bơm chích tạp chất sẽ tiến hành tịch thu tiêu huỷ và phạt chủ cơ sở, nghiêm trọng có thể khởi tố, nhưng nạn bơm chích tôm tạp chất vẫn sôi động. Tình trạng thiếu nguyên liệu do các vùng nuôi tôm ngày càng suy sụp đã làm vấn nạn bơm chích tạp chất vào tôm ngày càng nghiêm trọng. Ông Chu Văn An, phó tổng giám đốc công ty cổ phần thuỷ hải sản Minh Phú (Cà Mau) cho biết công ty đã công khai niêm yết thông báo không thu mua tôm có tạp chất nhưng vẫn không tránh khỏi tệ nạn này. Khi phát hiện tôm tạp chất, doanh nghiệp chỉ trả lại cho người bán, báo với chính quyền địa phương tịch thu tiêu huỷ thì ít khi nhận được sự hợp tác. Theo ông An, tình trạng tôm bơm chích tạp chất ngày càng nghiêm trọng và tinh vi hơn.

Ông Tôn Mạnh Tiến, chi cục phó chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau, cho biết khó ngăn chặn triệt để nạn tôm tạp chất có nguyên nhân là người dân và chính quyền địa phương nơi có các tụ điểm bơm chích tạp chất không hợp tác với các cơ quan chức năng. Tại địa bàn tỉnh Cà Mau từng xảy ra nhiều vụ chống nhân viên kiểm tra xử lý tôm tạp chất.

“Vấn đề ở đây là, một vài công ty nói không với tôm bơm tạp chất bị đại lý cung cấp tôm nguyên liệu tẩy chay, không có tôm để sản xuất trong khi các nhà máy khác vẫn thu mua bình thường, cuối cùng họ cũng phải thu mua tôm có bơm tạp chất để sản xuất vì không thể đóng cửa nhà máy. Do đó nạn bơm tạp chất vào tôm vẫn tồn tại, chỉ có tiếng tăm con tôm Việt Nam là bị ảnh hưởng, tổn hại trên thị trường xuất khẩu”, ông Tiến nói.

Mỹ An