Tài xế bớt chạy ẩu khi xe khách có hộp đen

SGTT.Vn - Bộ Giao thông vận tải vừa lắp đặt thử nghiệm thiết bị giám sát hành trình (còn gọi là “hộp đen”) cho xe khách tuyến Hà Nội – Lạng Sơn. Suốt hành trình, thiết bị giám sát đã ghi, lưu trữ hàng loạt thông tin liên quan tới quá trình vận hành của phương tiện như: tốc độ, hành trình tuyến, số lần và thời gian dừng, đỗ, đóng, mở cửa xe.

Xe khách đường dài tại bến xe Miền Đông. Ảnh: Lê Hồng Thái

Thiết bị này còn có thể cảnh báo lái xe không được phép điều khiển phương tiện vượt quá thời gian quy định để bảo đảm sức khoẻ hoặc cảnh báo tài xế khi tốc độ xe vượt quá quy định… Để kiểm tra thực tế các tính năng của hộp đen, lãnh đạo vụ Khoa học công nghệ (bộ Giao thông vận tải) tham gia khảo sát thiết bị đã yêu cầu lái xe “thử” vi phạm tốc độ. Ngay lập tức, hộp đen phát tín hiệu cảnh báo!

Dữ liệu để phạt nguội

Được biết, sau lần thử nghiệm này, bộ Giao thông vận tải sẽ thống nhất với các bộ, ngành liên quan và ban hành thông tư hướng dẫn ngay trong tháng 7 (hoặc đầu tháng 8) để việc triển khai áp dụng thuận lợi, đúng lộ trình xác định. Đồng thời, để tránh phải gia hạn như với bằng lái xe ôtô FC, bộ Giao thông vận tải giao cục Đăng kiểm gửi thông báo đến tất cả các doanh nghiệp, chủ phương tiện; đồng thời tổ chức tuyên truyền rộng rãi trước khi áp dụng chính thức.

Thật ra thì với nhiều doanh nghiệp vận tải, du lịch lữ hành như Mai Linh, Phương Trang, Thành Bưởi, Tân Đạt… việc ứng dụng công nghệ này không mới. Họ đã áp dụng từ khá lâu để quản lý đội xe của mình. Ông Nguyễn Phi Thường, phó tổng giám đốc tổng công ty Vận tải Hà Nội cho hay, hiện nay, tất cả xe lắp đặt hộp đen của công ty đều truyền dữ liệu về trung tâm điều hành qua hệ thống SMS, GPRS. Trong đó, các thông số như vận tốc, số lần mở cửa, số lần phanh gấp, các điểm dừng đỗ, xe chạy đúng tuyến, đúng lộ trình tuyến hay không đều được cập nhật về trung tâm 15 giây/lần đối với xe buýt trong nội đô, 2 phút/lần đối với xe khách đường dài. Theo ông Thường, độ tin cậy của thông tin ghi nhận từ hộp đen khoảng 97 – 98%, độ ổn định của hệ thống quản lý khoảng 90%.

Ông Cao Xuân Hồng, phó tổng cục trưởng tổng cục Cảnh sát về trật tự xã hội (bộ Công an) cho rằng với những thông số mà hộp đen cung cấp, như: tốc độ của phương tiện giao thông trước khi xảy ra va chạm, vết phanh, thời gian phanh để xe dừng lại, đèn xinhan bật hay tắt, cửa mở hay đóng v.v… cơ quan chức năng có thể hình dung rõ hơn điều gì đã xảy ra và từ đó, xác định được chính xác nguyên nhân trong các trường hợp xảy ra tai nạn, sự cố. Chưa kể, “khi quy định lắp hộp đen có hiệu lực, ngành công an hoàn toàn có thể sử dụng những thông tin này để “phạt nguội” các hành vi vi phạm”, ông Hồng nói.

Hộp đen: mua dễ nhưng không rẻ

Theo cục Đăng kiểm Việt Nam, từ tháng 4.2010 đến nay, các cán bộ của cục đã tiến hành thử nghiệm thiết bị giám sát hành trình được lắp ráp trong nước và cả loại nhập khẩu. Kết quả cho thấy hai loại thiết bị giám sát này đều đạt yêu cầu về tính năng, dễ sử dụng và có tính bảo mật cao, lái xe không thể can thiệp vào hay thay đổi số liệu.

Sản phẩm hộp đen hiện có hai loại: loại đáp ứng đủ các tiêu chí mà cơ quan quản lý nhà nước bắt buộc như tốc độ xe, vị trí xe, thời gian tài xế chạy xe… với giá khoảng 7 triệu đồng/thiết bị (chưa kể phí mua sim card điện thoại khoảng 50.000 đồng/tháng để kết nối); loại có thêm các tính năng như giám sát nhiên liệu, chấm công tài xế, quan sát số lượng khách, tình trạng xe, phục hồi dữ liệu sau khi xe đi qua địa bàn mất sóng v.v… giá cao hơn tuỳ vào tính năng nhiều hay ít.

Những đơn vị hiện đang cung cấp thiết bị giám sát hành trình chưa nhiều, có thể kể ra vài cái tên như công ty Trực Nhân (quận 2, TP.HCM), công ty điện tử Bình Anh, Vietmap, GPS Đông Dương (Hà Nội); trong đó, các đơn vị tại Hà Nội còn cung ứng cả hệ thống quản lý đi kèm phần mềm, bản đồ số… cho doanh nghiệp có yêu cầu với giá từ vài chục đến vài trăm triệu đồng.

Trung Đức