Bị lôcốt gây thiệt hại

“Tôi kiện vì sự tắc trách và thiếu thiện ý”

SGTT.VN - Ngày 26.8, ông Nguyễn Văn Lang cho biết, ông đã khởi kiện sở Giao thông vận tải TP.HCM và ban Quản lý dự án Vệ sinh môi trường, lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè ra toà nhằm đòi bồi thường sự thiệt hại về kinh tế cho gia đình ông trong suốt 42 tháng quán ăn của gia đình ông phải đóng cửa.

Căn nhà của gia đình ông Nguyễn Văn Lang sau khi sửa chữa lại đã cho thuê. Ảnh: Đào Lê

Đây là vụ kiện đầu tiên của người dân đối với đơn vị chủ đầu tư thực hiện dự án xây dựng công trình giao thông ở TP.HCM.

Ở vụ kiện này, ông Nguyễn Văn Lang là người đại diện cho con gái và con rể là Nguyễn Thị Thu Bình và Nguyễn Trí Dũng, chủ căn nhà số 12/7 Nguyễn Huy Tự, phường Đa Kao, quận 1 (số nhà hiện nay là 115 Hoàng Sa, phường Đa kao, quận 1).

Theo ông Lang, tháng 1.2005, khi nhà thầu TMEC-CHEC 3 rào tôn sát cửa căn nhà 12/7 Nguyễn Huy Tự để thi công tuyến cống bao giếng S27, thuộc gói thầu số 7 của dự án Vệ sinh môi trường, lúc đó gia đình ông cũng vui vẻ vì nghĩ quán ăn của gia đình chỉ vắng khách trong một thời gian ngắn để phục vụ lợi ích công cộng.

Nhưng rồi mọi việc lại diễn ra theo chiều hướng xấu, lôcốt cứ chình ình trước cửa nhà hết năm này qua năm khác cho đến giữa năm 2009, khiến quán ăn gia đình ông phải đóng cửa trong suốt thời gian 42 tháng, gây thiệt hại kinh tế mỗi tháng 6 triệu đồng. Chưa hết, trong quá trình thi công lôcốt, nhà thầu thi công đã gây nứt tường nhà ông khiến ông phải bỏ ra hơn 100 triệu đồng để sửa nhà (mới sửa sau khi đã có kết quả giám định).

Một dãy phố buôn bán trên đường Phan Đình Phùng, Q. Phú Nhuận bị lôcốt chắn mặt tiền. Ảnh: Đào Lê

“Hư hỏng nhà cửa tôi nặng nề là vậy, sai trái rõ ràng nằm ở đơn vị thi công, nhưng ban đầu nhà thầu lại không thừa nhận, nên dùng hai từ “hỗ trợ” cho chúng tôi 8 triệu đồng để sửa nhà. Một thời gian sau, trước sự phản ứng quyết liệt của gia đình tôi, họ mới thừa nhận là mình sai, và chấp nhận bồi thường 31,5 triệu đồng thông qua kết quả kiểm định. Ở đây, rõ ràng nhà thầu thi công lôcốt đã vừa tắc trách, lại vừa thiếu thiện ý, coi thường người dân như chúng tôi. Chúng tôi không phải đi xin họ, mà ban đầu họ dùng từ “hỗ trợ”. Chính vì những lý do trên, nên tôi quyết định khởi kiện ra toà để đòi sự công bằng”, ông Lang bức xúc.

Cũng theo ông Lang, trước đó, gia đình ông cũng đã làm đơn khởi kiện nhà thầu TMEC-CHEC 3 lên TAND quận 1, nhưng ngày 8.1.2010, TAND quận 1 đã có công văn, nêu lý do liên danh TMEC-CHEC 3 thuộc hai pháp nhân của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa, không có trụ sở, chi nhánh hay văn phòng đại diện tại Việt Nam, nên chuyển hồ sơ vụ án lên TAND TP.HCM giải quyết. Do vậy, ở lần khởi kiện mới này, ông Lang đã quyết định khởi kiện sở Giao thông vận tải TP.HCM và ban Quản lý dự án Vệ sinh môi trường, lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè, bởi sự việc xảy ra như vậy, một phần cũng do hai cơ quan này đã không can thiệp kịp thời để gia đình ông phải gánh chịu hậu quả nặng nề do lôcốt chây ỳ gây ra; còn việc cuối cùng ai phải gánh chịu tiền bồi thường là do chủ đầu tư dự án và đơn vị thi công giải quyết với nhau. Đầu tháng 8 vừa qua, TAND TP.HCM đã thụ lý vụ kiện, và ông đã đóng gần 10 triệu đồng tiền tạm ứng án phí.

Kiện là cách để người dân bảo vệ mình

Phóng viên Sài Gòn Tiếp Thị đã ghi nhận những ý kiến của các luật sư, đại biểu HĐND… xung quanh vụ kiện này.

Sự hy sinh này của người dân không thể bị lạm dụng. Ảnh: TL SGTT

 Ông Phạm Văn Đông, trưởng ban Kinh tế – ngân sách HĐND TP.HCM: Không thể lạm dụng sự hy sinh của dân

Việc thắng thua khi người dân khởi kiện sở Giao thông vận tải và ban Quản lý dự án Vệ sinh môi trường, lưu vực Nhiêu Lộc – Thị Nghè do bị thiệt hại từ việc thi công gói thầu số 7 phụ thuộc rất nhiều vào những chứng cứ mà người dân cung cấp cho toà. Tuy nhiên, nếu người dân là người thắng kiện, thì chúng ta nên ủng hộ.

Việc thành phố cần phải xây dựng một hệ thống thoát nước để chống ngập là nhu cầu có thật, đồng thời cũng là nhu cầu bức thiết của chính những người dân. Do vậy, thi công và dựng lôcốt là giải pháp bất đắc dĩ, nên mỗi người dân phải hy sinh một chút quyền lợi riêng vì lợi ích chung. Tuy nhiên, sự hy sinh này của người dân không thể bị lạm dụng. Các đơn vị nếu lạm dụng sự hy sinh này thì chúng ta phải lên án. Người dân cũng cần phải được bảo vệ bằng hệ thống pháp luật, kiện ra toà để yêu cầu bồi thường cũng là cách để người dân bảo vệ mình.

Luật gia Lê Hiếu Đằng, phó chủ nhiệm hội đồng Tư vấn về dân chủ và pháp luật uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam: Đúng ra là việc của chính quyền

Nếu ông Lang cần sự hỗ trợ pháp lý, bản thân tôi cũng như hội đồng tư vấn chúng tôi sẵn sàng trợ giúp, mà không hề đòi hỏi bất cứ khoản chi phí nào.

Đúng ra, với một công trình thi công trên đất công cộng làm thiệt hại mặt kinh tế của người dân thì chính quyền phải can thiệp giải quyết ngay từ đầu, tránh những thiệt hại không đáng có cho người dân. Để người dân quá bức xúc kiện cơ quan chức năng ra toà, rõ ràng ở đây có sự thiếu sót của các cấp chính quyền, của đơn vị vừa bị khởi kiện. Tuy nhiên, vụ kiện của ông Lang cũng là hồi chuông cảnh tỉnh cho việc các cơ quan chức năng quá nhẹ tay đối với các nhà thầu thi công chây ỳ, cố tình vi phạm các quy định, gây bức xúc dư luận trong suốt thời gian qua.

Luật sư Trương Trọng Nghĩa, phó chủ tịch liên đoàn Luật sư Việt Nam, phó chủ nhiệm đoàn Luật sư TP.HCM: Công ích không phải lý do để miễn bồi thường

Tôi cho rằng việc một đơn vị thi công công trình công cộng trễ hẹn, làm ảnh hưởng lớn đến cuộc sống mưu sinh của người dân và bị dân kiện ra toà cũng là điều bình thường. Nếu một công trình xây dựng gây thiệt hại cho người khác, thì phía Nhà nước hay người tổ chức thi công xây dựng phải có người chịu trách nhiệm. Có thể sau khi phân tích kỹ, trách nhiệm lỗi thuộc nhà thầu thì nhà thầu phải chịu trách nhiệm. Còn nếu trong quá trình thi công mà nhà thầu không có lỗi, thì người thuê nhà thầu đó phải chịu trách nhiệm. Luật Dân sự đã quy định: những nhà sản xuất kinh doanh hay những người thi hành công vụ, như xây dựng cầu cống… trong quá trình sản xuất hay thi hành công vụ, nếu mình có lỗi, gây thiệt hại cho dân, dù là vô ý hay cố ý thì phải bồi thường. Thậm chí, những trường hợp không cần lỗi cũng phải bồi thường. Mục đích công ích, công cụ không phải lý do để miễn bồi thường.

Theo tôi, đây là một tín hiệu tốt trong một xã hội khi mà người ta quan tâm và biết sử dụng pháp luật trong quan hệ xã hội với nhau.

Luật sư Đặng Đình Thông, giám đốc công ty Luật Đặng Đình Thông: Dân kiện chủ đầu tư, chủ đầu tư kiện nhà thầu

Vụ việc này, các cơ quan chức năng đã xác định được rõ ràng nhà thầu làm sai và gây thiệt hại cho người dân, nên việc người dân đứng ra khởi kiện để đòi bồi thường là hoàn toàn có cơ sở. Tuy nhiên, “quýt làm cam chịu”, bởi nhà thầu là do chủ đầu tư thuê, nên người dân chỉ có thể khởi kiện chủ đầu tư và yêu cầu chủ đầu tư bồi thường. Sau đó, chủ đầu tư mới kiện ngược lại nhà thầu để yêu cầu hoàn trả những thiệt hại do lỗi của nhà thầu mà chủ đầu tư đã bồi thường cho người dân. Do vậy, người dân phải có những chứng cứ để chứng minh được thiệt hại của mình là do lôcốt gây ra, như đã cố gắng buôn bán, nhưng vì lôcốt bao vây nên bị thiệt hại nghiêm trọng. Ở đây, chỉ những hộ dân nào kinh doanh có đóng thuế cho nhà nước, thì mới có thể dễ dàng thắng kiện.

Đào Lê – Từ An – Tùng Quang – Lê Quỳnh

>> Nhà thầu, nhà dân và Nhà nước

>> TP.HCM: Kiện đòi bồi thường thiệt hại vì lô cốt

>> Một năm chín tháng và một lời răn đe

>> Khi con kiến nổi giận: công trình chậm, buôn bán thất thu, kiện ai?